Badania bieżące MMA (mieszanek mineralno-asfaltowych)

W jakim celu wykonujemy badania bieżące MMA?

Badania bieżące MMA (mieszanek mineralno-asfaltowych) powinny zostać wykonane przez Producentów MMA, zamierzających legalnie wprowadzić te wyroby do obrotu. Badania te służą przede wszystkim potwierdzeniu wyników, które otrzymano w wyniku badań typu oraz właściwości zadeklarowanych w Deklaracji Właściwości Użytkowych (DWU).

Jakie badania MMA należy wykonać w ramach badań bieżących?

Podstawowe badania wykonywane dla mieszanek mineralno-asfaltowych w laboratoriach przy wytwórniach mas bitumicznych to:

  • skład (ekstrakcja) MMA, wg: PN-EN 12697-1, PN-EN 12697-2 uziarnienie mieszanki mineralnej i zawartość lepiszcza rozpuszczalnego; Podstawowe badanie wykonywane jest w ekstraktorach ultradźwiękowych.
  • gęstość mieszanki mineralno-asfaltowej, wg PN-EN 12697-5+AC:2012E;
  • gęstość objętościowa MMA, wg: PN-EN 12697-6:2012E metoda B, C, D;
  • wolna przestrzeń oraz wypełnienie wolnej przestrzeni asfaltem w próbkach Marshalla, wg: PN-EN 12697-8;
  • dla SMA dodatkowo spływność lepiszcza, metoda Schellenberga, wg: PN-EN 12697-18:2007 punkt 5;
  • dla asfaltu lanego penetracja, wg: PN-EN 12697-20.

UWAGA1: Badania bieżące, podobnie jak badania typu nie muszą być wykonywane we własnym zakresie. W przypadku, gdy Producent nie dysponuje własnym laboratorium, te badania mogą być z powodzeniem zlecane na zewnątrz.

UWAGA2: Zapraszamy do kontaktu firmy chcące założyć własne laboratorium. Pomagamy przy doborze sprzętu kontrolno-pomiarowego oraz zapewniamy opiekę Technologa przy początkowym nadzorze nad badaniami i poprawnością ich wykonywania. Prowadzimy również szkolenia dedykowane dla firm zakładających własne laboratoria w oparciu o wymagania systemu akredytacji.

Produkcyjny poziom zgodności (OCL) – jak go określać dla MMA?

Częstotliwość wykonywania badań bieżących mieszanek mineralno-asfaltowych dokładnie opisuje norma PN-EN 13108-21. W normie tej wprowadzono trzy kategorie częstości badań: X, Y i Z. Kategoria Z jest minimalną częstością badań, którą należy stosować w każdych okolicznościach. Kategorie X i Y oznaczają wyższe częstości badań.

W pierwszej kolejności należy określić PPZ, czyli Produkcyjny poziom zgodności, który powinien być oznaczony metodą pojedynczego wyniku lub metodą wartości średniej z czterech wyników. W uproszczeniu PPZ polega na analizowaniu ostatnich 32 wyników dla wszystkich materiałów lub dla poszczególnych wyrobów albo dla typów wyrobu. W zależności od liczby wyników niezgodnych określany jest PPZ, czy jest to PPZ-A, PPZ-B, czy PPZ-C. Wynik niezgodny w powyższej analizie oznacza, że jeżeli którykolwiek z sześciu parametrów wyszczególnionych w normie PN-EN 13108-21 (czyli przesiew na sicie D; D/2; 2 mm; sito charakterystyczne kruszywa dorodnego; 0,063 mm; zawartość rozpuszczonego lepiszcza) jest poza zakresem tolerancji.

Minimalne częstości badań gotowego wyrobu określa tabela:

Kategoria PPZ A PPZ B PPZ C
X 600 300 150
Y 1000 500 250
Z 2000 1000 500

Wartości podane to ilość wyprodukowanej MMA przypadające na 1 badanie.

Jakie badania wykonujemy dla materiałów składowych (wsadowych) MMA?

Badania bieżące materiałów przeznaczonych do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych to:

  • skład ziarnowy kruszywa, metoda przesiewania wg PN-EN 933-1;
  • badania jakości wypełniacza, wg: PN-EN 933-9, PN-EN 933-10;
  • penetracja asfaltu, wg: PN-EN 1426 lub temperatura mięknienia asfaltu, wg: PN-EN 1427.

Według normy PN-EN 13108-21 badania bieżące kruszyw, czyli analizę sitową przeprowadza się podczas pierwszej dostawy materiału z nowego źródła, a następnie wykonujemy 1 badanie na 2000 t materiału dostarczonego na wytwórnie. Dodatkowo należy zbadać kruszywo, gdy jakość oceniana organoleptycznie budzi wątpliwości. Ocenę organoleptyczną na składowisku należy wykonywać codziennie.

Jeżeli chodzi o wypełniacz należy wykonać analizę sitową przy pierwszej dostawie z nowego źródła.

Właściwości rodzajowe lepiszcza, czyli penetracja, temperatura mięknienia lub lepkość, według normy PN-EN 13108-21, należy badać 1 próbkę na 300 t dostarczonego materiału. Norma zaznacza również, aby oceniać organoleptycznie asfalt znajdujący się w zbiorniku  raz na dzień.

 

W kolejnych artykułach chcielibyśmy przedstawić w/w badania mieszanek mineralno-asfaltowych oraz materiałów wsadowych. Przybliżymy dokładną terminologię, niezbędne przyrządy i urządzenia, opiszemy kolejno czynności, które należy wykonać podczas badania.

Posted in Badania wyrobów, Blog, Kontrola wyrobów, Normy wyrobów, Wyroby budowlane and tagged , , , , , , , , , , .

Dodaj komentarz